In Nederland is het gebruikelijk dat de rechter de partij die een juridische procedure verliest veroordeelt in de proceskosten. Zo’n proceskostenveroordeling is in verreweg de meeste gevallen een beperkte vergoeding van de kosten die de winnende partij heeft gemaakt.

Als u wint krijgt u dus maar een deel van uw kosten vergoed, als u verliest hoeft u niet het volle pond van de proceskosten van uw tegenstander te betalen.

Griffierecht en deurwaarderskosten

Een proceskostenveroordeling houdt in de praktijk vrijwel altijd in een verplichting aan de verliezende partij om de betaalde griffierechten en eventuele deurwaarderskosten van de winnende partij te vergoeden. Ook de eventuele kosten van getuigen en deskundigen zoals vastgesteld door de rechter moeten vrijwel altijd integraal worden vergoed (voor zover de winnende partij die heeft gemaakt).

Beperkte vergoeding van advocaatkosten

Het is niet gebruikelijk dat de werkelijk gemaakte advocaatkosten moeten worden vergoed. In Nederland werken de rechters met een forfaitaire vergoeding van de advocaatkosten, waarbij aan elke proceshandeling één of meer punten worden toegekend die vervolgens worden vermeerderd met een relatief klein bedrag, hetwelk het totaal is dat moet worden vergoed aan de winnende partij.

Dat is dus belangrijk voor u om in overweging te nemen: ook als u wint krijgt u slechts een beperkt deel van uw werkelijke advocaatkosten vergoed. Daar staat tegenover dat als u verliest, u evenmin gedwongen wordt om de werkelijke kosten van uw tegenpartij te vergoeden.

Integrale proceskostenveroordeling

Slechts bij hoge uitzondering wordt door de rechter een integrale proceskostenveroordeling uitgesproken. Een integrale proceskostenveroordeling is een verplichting voor de verliezer van een juridische procedure om, naast alle andere proceskosten, ook alle werkelijk gemaakte advocaatkosten van de tegenpartij te vergoeden.

De eerste uitzondering waarbij een integrale proceskostenveroordeling kan worden toegewezen is in zaken waarbij het gaat om de handhaving van intellectuele eigendomsrechten, zoals auteursrecht, octrooien of kwekersrechten. De winnende partij heeft dan recht op vergoeding van 'redelijke en evenredig' gemaakte advocaatkosten. In beginsel zijn dat de werkelijk gemaakte advocaatkosten met een maximum in verband met de complexiteit van de zaak.

De tweede uitzondering is bij misbruik van procesrecht. Daar kan sprake van zijn indien iemand willens en wetens de rechter heeft proberen te misleiden met kenbare onwaarheden of bij voorbaat volstrekt onverdedigbare standpunten inneemt en zo de wederpartij geen andere keuze laat dan (door) te procederen. ‘Gewoon’ ongelijk krijgen van de rechter is dus nadrukkelijk geen aanleiding voor een integrale proceskostenveroordeling.

Na afloop van de procedure

Als u een juridische procedure heeft gewonnen en uw tegenpartij moet uw proceskosten vergoeden, dan moeten wij in de regel die tegenpartij in de gelegenheid stellen om deze vrijwillig te betalen. Zo kunnen nodeloze deurwaarderskosten worden bespaard.

Wordt er niet vrijwillig binnen de gestelde termijn betaald dan geven wij in overleg met u de deurwaarder instructie om het vonnis te betekenen. Wordt er dan nog steeds niet betaald, dan kan de deurwaarder beslag gaan leggen bij de verliezende partij om betaling van de proceskosten af te dwingen. In beginsel is uw tegenpartij gedwongen om ook al die deurwaarderskosten te vergoeden. Blijkt er echter niets te halen (bijvoorbeeld omdat de verliezende partij failliet is verklaard), dan krijgt u niets vergoed.